Bạn thân mến,
Chắc bạn cũng có một cái thư mục như thế.
Nó nằm đâu đó trong máy, và bạn nhớ đường tới nó mà chẳng cần bấm tìm. Trong đó là thứ bạn làm suốt mấy tháng nay. Mấy chục trang viết dở. Một khóa học quay được nửa. Hoặc chỉ là những đoạn ghi rời, gõ vội lúc khuya.
Đêm nào rảnh bạn lại mở nó ra. Nhà đã yên, ánh màn hình hắt lên mặt một thứ sáng xanh nhạt. Bạn sửa một hai câu, đọc lại, rồi gập máy.
Chưa ai đọc nó. Chưa ai trả tiền cho nó. Chưa ai biết trên đời có nó.
Và trong khoảng lặng ngay sau tiếng gập máy ấy, có một câu đi qua rất khẽ, khẽ tới mức bạn còn chẳng kịp nghe rõ mình vừa nghĩ gì: mình làm cái này để làm gì.
Tôi viết bài này cho đúng cái khoảnh khắc đó.
Vì có mấy thứ khác cũng từng nằm im hệt như vậy — trong ngăn kéo, trong két sắt, sau một cánh cửa thép hàn kín. Có thứ nằm 73 năm. Có thứ nằm trong két ngân hàng 79 năm. Có thứ nằm đúng 100 năm. Và có một thứ đang nằm ngay lúc này, được canh rất cẩn thận, mà phải tới năm 8113 mới tới lượt người ta mở.
Tôi không định an ủi bạn. Tôi định đưa bạn một cái thước khác, để lát nữa bạn mở cái thư mục kia ra và nhìn nó bằng con mắt khác.
Người Dặn Hãy Đợi Đúng 100 Năm
Mark Twain về cuối đời gần như không ngồi viết nữa. Ông nói, và có người ngồi bên cạnh chép lại từng lời.
Bạn thử hình dung căn phòng ấy. Một ông già đang kể. Một người khác cắm cúi ghi. Ngoài kia là buổi chiều của những năm đầu thế kỷ trước, và trong phòng chỉ có tiếng ngòi bút chạy trên giấy.
Điều lạ nhất là cả hai người trong phòng đều biết rõ một chuyện: những câu vừa nói ra đó sẽ không tới tai một ai đang sống. Không tới tai bạn bè ông. Không tới tai những người ông đang nói thẳng ra. Không tới tai chính người đang chép.
Vì ông đã dặn rồi: phần lớn chỗ này, 100 năm nữa mới được in.
Ông nói rõ vì sao. Ông muốn tới ngày sách ra thì mình đã chết, không hay biết gì, và không còn bận tâm nữa. Chết rồi thì hết phải giữ ý với ai. Chết rồi thì mới nói được trọn cái đầu thẳng thắn của mình.
Tôi đọc tới đoạn đó thì phải dừng lại một lúc.
Vì đây là một cuộc mua bán, và ông biết rất rõ mình đang trả bằng gì. Ông không mua thêm tài năng — thứ đó ông có thừa. Ông mua quyền được nói thật. Còn cái giá là ông sẽ không có mặt vào ngày người ta đọc nó.
Năm 2010, đúng 100 năm sau ngày ông mất, Nhà xuất bản Đại học California in tập một. Nó thành sách bán chạy gần như ngay lập tức.
Một người đã chết đúng 100 năm. Một tập giấy nằm trong kho đúng 100 năm. Và người ta xếp hàng mua.
Chỗ này tôi mong bạn để ý một điều nhỏ, vì nó mới là cái dùng được: thứ làm nên sức nặng của ông không phải con số 100 năm. Là ông biết mình đổi 100 năm ấy lấy cái gì. Người ta thường để dành mà chẳng bao giờ hỏi mình đang mua thứ gì bằng chỗ thời gian đó.
Chuyện của ông dù sao vẫn còn dễ hiểu, vì người quyết là chính ông. Chuyện sau đây khó hơn nhiều — người quyết giữ lại không phải người viết.
Tập Giấy Nằm Trong Một Ngôi Nhà Suốt 73 Năm
Napoleon Hill viết xong bản thảo năm 1938. Sách không ra.
Vợ ông, bà Annie Lou, không cho in. Trong đó có những điều động chạm tới nhà thờ và trường học, và bà thấy như thế là nguy hiểm — cho ông, và cho cả nhà.
Hill mất năm 1970. Tập giấy vẫn nằm đó.
Rồi bà Annie Lou cũng mất. Tập giấy sang tay người cháu, ông Charles Johnson. Ông đọc, thấy nó mạnh, muốn đem in. Nhưng vợ ông — bà Frankie — nói rằng chừng nào bà còn sống thì đừng.
Phải tới khi bà Frankie mất, tập giấy mới đi tiếp: qua tay ông Don Green, rồi được bà Sharon Lechter biên tập lại. Tháng 6 năm 2011, nó mới nằm trên kệ hiệu sách.
73 năm.
Tôi cứ nghĩ mãi về ba con người ấy.
Không ai trong họ được lợi một đồng nào từ việc giữ. Và giữ 73 năm không phải là bỏ quên — quên thì tập giấy đã mất từ lâu rồi, trong một lần dọn nhà nào đó. Giữ nghĩa là cứ vài năm lại có một người nhìn tập giấy ấy, rồi nói: chưa.
73 năm đó được ghép lại từ rất nhiều lần nói "chưa" như vậy. Mỗi lần là một người thật, trong một ngôi nhà thật, tự cân nhắc một lần nữa.
Còn một chi tiết nữa, và đây mới là chỗ làm tôi lạnh sống lưng.
Cuốn sách ấy viết về nỗi sợ, và về chuyện một đời người bị trôi đi lúc nào không hay. Nó ra hiệu sách năm 2011 — ba năm sau cơn khủng hoảng tài chính 2008, đúng lúc cả thế giới đang sợ và đang trôi.
Không ai sắp đặt được chuyện đó. Hill đã mất trước đó 41 năm.
À, còn tên cuốn sách. Suốt 73 năm nó chỉ là "tập bản thảo" trong một ngôi nhà. Ngày nó lên kệ, nó mang cái tên mà chắc bạn đã từng cầm trên tay:
Chiến Thắng Con Quỷ Trong Bạn.
Người vợ sợ nó nguy hiểm thì không sai. Nó nguy hiểm thật — chỉ là nguy hiểm cho đúng thứ đáng bị đe dọa.
Khủng hoảng không tạo ra giá trị. Nó chỉ làm cho người ta đi tìm. Còn thứ nào đã nằm sẵn ở đó thì được tìm thấy.
Bạn không đoán được ngày mưa. Nhưng cái xô đặt sẵn ngoài sân thì nằm trong tay bạn, ngay tuần này.
Tới đây có thể bạn còn ngờ: hay tại mấy ông ấy nổi tiếng sẵn nên để lâu mới có giá? Vậy tôi đưa bạn một chuyện có kèm giá tiền, ai cũng tra được.
Cuốn Sổ Bọc Da Đỏ Nằm Trong Két Ngân Hàng Thụy Sĩ
Năm 1913, Carl Jung 38 tuổi, đang ở đỉnh cao nghề nghiệp. Rồi ông bắt đầu thấy những ảo ảnh làm chính ông hoảng sợ. Có lúc ông tin mình sắp phát điên.
Người khác chắc sẽ giấu chuyện đó đi. Ông làm một việc khác hẳn.
Ông đi mua một cuốn sổ trắng khổ lớn, bọc da đỏ, gáy dát vàng. Rồi đêm này qua đêm khác, ông ngồi chép lại từng ảo ảnh vào đó. Không phải ghi vội mấy dòng — ông chép bằng lối chữ thư pháp thời trung cổ, nắn nót từng nét, rồi tự tay vẽ minh họa lên trang giấy. Như một thầy tu chép kinh.
Việc đó ông làm ròng rã gần 16 năm.
Cuốn sổ có khoảng 600 trang trắng. Ông kín được 205 trang: 53 trang toàn tranh, 71 trang vừa chữ vừa tranh, 81 trang chỉ có chữ. Khổ sổ là 29,4 nhân 39 phân — to bằng cái khay bưng cơm.
Rồi khoảng năm 1930, ông ngừng tay. Không đem in.
Ông còn sống thêm 31 năm nữa, viết thêm bao nhiêu sách khác, dựng cả một trường phái. Riêng cuốn sổ đỏ ấy thì không.
Jung mất năm 1961. Gia đình giữ nó như của riêng và từ chối tất cả. Giới nghiên cứu xin suốt mấy chục năm — không ai được nhìn lấy một trang. Cuốn sổ được đưa vào một két ngân hàng ở Zurich, và nằm im trong đó.
Tháng 10 năm 2009, nó ra. Người ta gọi nó bằng đúng cái tên mà ai nhìn cũng gọi được: Sách Đỏ — Jung thì đặt cho nó cái tên La-tinh Liber Novus, nghĩa là Cuốn Sách Mới.
Chỗ này tôi mong bạn nghe cho kỹ, vì nó là bằng chứng nặng nhất trong cả bài.
Bản in là bản chụp lại nguyên trạng. Nghĩa là người mua về sẽ thấy đúng nét chữ tay của Jung — thứ chữ thư pháp tiếng Đức mà gần như không người mua nào đọc nổi. Sách nặng như viên gạch, khổ to hơn cả tờ báo gấp đôi. Giá bìa: 195 đô la.
Một cuốn sách gần 200 đô. Chữ trong đó đọc không được. Nội dung thì viết từ trước Thế chiến.
Nó leo lên tới hạng 18 trong danh sách sách bán chạy bìa cứng của tờ New York Times.
Người ta không bỏ 195 đô ra để đọc — phần lớn họ không đọc được chữ nào. Họ bỏ 195 đô để được cầm trong tay thứ đã bị khóa trong két gần 80 năm.
Bạn thấy chưa? Cùng một nội dung ấy, nếu Jung đem in năm 1930 thì nó chỉ là cuốn sổ tay kỳ lạ của một ông bác sĩ. Nằm trong két 79 năm, nó thành một biến cố mà cả giới xuất bản phải nhắc tới. Chữ không đổi lấy một nét. Chỉ có thời gian là đổi.
Cánh Cửa Thép Hàn Kín Năm 1940, Ghi Ngày Mở Là 8113
Năm 1935, ông Thornwell Jacobs — hiệu trưởng một trường đại học ở Atlanta — thấy khó chịu vì một chuyện: loài người biết quá ít về những nền văn minh đã mất, chỉ vì gần như không ai chịu để lại cho người sau một bản ghi tử tế nào.
Ông làm ngược lại.
Dưới một tòa nhà trong trường, ông cho dọn ra một căn phòng dài chừng 6 mét, cao 3 mét, rộng 3 mét. Ông xếp vào đó đồ dùng của đời sống thế kỷ 20, sách vở, kinh sách, những cuộn ghi âm — những thứ đủ để nói cho người sau biết loài người hồi ấy sống ra sao.
Ngày 28 tháng 5 năm 1940, cánh cửa thép được hàn kín lại.
Trên cửa ghi ngày mở: 28 tháng 5, năm 8113.
Con số ấy không bốc ra cho oai. Ông lấy mốc lịch Ai Cập — cái mốc có ngày tháng sớm nhất mà loài người còn ghi lại được, năm 4241 trước Công nguyên. Từ đó tới lúc ông bắt tay vào việc là 6.177 năm. Ông cộng thêm đúng 6.177 năm nữa về phía trước.
Nghĩa là ông cố ý đứng vào đúng điểm giữa. Nửa lịch sử đã ghi nằm sau lưng ông. Nửa còn lại, ông tự tay đặt ra phía trước.
Rồi ông đi về.
Tôi hay nghĩ về buổi chiều hôm đó. Người thợ hàn xong mối cuối cùng, thu đồ nghề. Ông Jacobs đứng nhìn cánh cửa thêm một lát, rồi cũng về nhà ăn tối như mọi buổi chiều khác. Không có tiếng vỗ tay nào. Không một người nào sẽ mở cánh cửa ấy được sinh ra trong 6.000 năm tới.
Ông mất năm 1956. Không một ai đang sống hôm nay sẽ thấy nó mở. Con chúng ta không. Cháu chúng ta không. Cháu của cháu, rồi cháu của cháu của cháu, cũng không.
Vậy mà căn phòng ấy vẫn nằm đó, vẫn được canh, đã 86 năm.
Thứ duy nhất ông nhận lại được, là biết mình đã làm nó.
Và tôi ngồi tự hỏi, thật lòng: trong đời mình, tôi đã làm được một việc nào như thế chưa. Một việc mà mình biết chắc sẽ không nhận lại gì.
Câu trả lời của tôi hơi ngượng. Tôi để nó ở đây đã, vì cuối bài nó sẽ quay lại.
Bốn chuyện trên đều ở xứ người. Nhưng ông bà mình biết chuyện này từ rất lâu rồi — chỉ là gọi bằng tên khác.
Ông Bà Mình Gọi Nó Bằng Bốn Cái Tên Khác
Cây dó bầu bị thương. Nhựa cây ứa ra bịt lấy chỗ đau ấy, rồi đọng lại, năm này qua năm khác. Hàng chục năm sau, chỗ nhựa đọng đó thành trầm. Thứ quý nhất là kỳ nam thì phải tính bằng hàng trăm năm.
Không có vết thương thì không có trầm. Không có thời gian thì cũng không.
Cá và muối nằm im trong thùng chượp 24 tháng thì thành nước mắm. Rút xuống còn 3 tháng thì ra một thứ khác, và người ta phải gọi nó bằng cái tên khác.
Trà thường để lâu là hỏng. Trà phổ nhĩ để lâu lại lên giá. Rượu chôn xuống đất thì thời gian làm việc thay cho người.
Nhưng đây mới là chỗ tôi mong bạn nhớ nhất trong cả bài, vì nó cũng là chỗ dễ hiểu ngược nhất:
Một con cá nằm im 24 tháng mà không có muối, thì sau 24 tháng bạn không có nước mắm. Bạn có một cái thùng phải đem đi đổ.
Nằm im không tự làm ra thứ gì cả. Nó chỉ nuôi lớn cái đã có sẵn ở trong thùng.
Trong thùng có cá, có muối, thì 24 tháng cho ra nước mắm. Trong thùng chỉ có nước lã thì 24 tháng sau vẫn là nước lã, mà đã hôi.
Vậy trong thùng phải có những gì? Tôi đọc đi đọc lại mấy chuyện trên, và thấy chúng giống nhau ở đúng 5 chỗ.
Năm Việc Thời Gian Làm Giúp Bạn Trong Lúc Không Ai Nhìn
5 Việc Xảy Ra Trong Quãng Im Lặng
Không phải cảm giác. Đây là 5 việc có thật, và biết rồi thì dùng được.
Nó cộng vào một thứ không ai mua lại được
Không ai quay về năm 1938 để viết một cuốn sách. Người giàu hơn bạn, giỏi hơn bạn, có cả một đội đứng sau — cũng không mua nổi 3 năm mà bạn đã đi. Trên đời chỉ có đúng thứ này là không sản xuất thêm được.
Sự chờ đợi tự nó nói lên một điều
Giữ một tập giấy 73 năm nghĩa là đã có người tin nó đủ quan trọng để không đem bán. Chẳng ai nói câu đó ra thành lời, nhưng người đọc cảm được. Không tiền quảng cáo nào mua được cảm giác ấy.
Thời gian chấm bài, và nó không nhận hối lộ
Thứ bạn viết hôm nay thì chưa ai biết đúng hay sai, kể cả bạn. Thứ viết năm 1938 mà tới 2011 vẫn đúng thì đã có người chấm rồi — 73 năm chấm, không phải lời quảng cáo chấm.
Rồi sẽ tới ngày đời đi tìm
Sẽ có lúc người ta đi tìm đúng thứ bạn đang giữ. Bạn không hẹn được ngày đó — Hill cũng không hẹn được. Việc của bạn chỉ là tới lúc ấy, thứ đó đã nằm sẵn ở đó rồi.
Thứ bị khóa gọi người ta mạnh hơn thứ bày sẵn
Cuốn sổ của Jung bán 195 đô mà vẫn chạy, dù chữ trong đó gần như không ai đọc nổi. Người mua trả tiền cho 79 năm nó nằm trong két, chứ không trả cho chữ.
Trong 5 việc trên, tôi thấy việc thứ 3 là cái đổi cách nghĩ của một người nhanh nhất.
Vì nó nói rằng: thứ bạn làm hôm nay chưa có giá không có nghĩa là nó dở. Nghĩa là chưa ai có bằng chứng nào để tin nó — kể cả bạn. Mà bằng chứng ấy chỉ sinh ra bằng đúng một cách: để nó sống thêm một quãng nữa, rồi xem nó còn đứng được không.
Bài bạn viết tuần trước, nếu 2 năm nữa đọc lại vẫn thấy đúng, thì lúc đó nó mới thật sự là của bạn. Bây giờ nó mới là một ý hay.
Nhưng tới đây thì phải nói cho sòng phẳng, vì tôi sợ nhất chuyện bài này bị đem ra làm cái cớ để ngồi yên.
Ngâm Và Mục Khác Nhau Ở Đúng Ba Chỗ
Không phải cứ để lâu là quý. Phần lớn những thứ bị bỏ quên thì chỉ là bị bỏ quên thôi — không thành trầm, cũng chẳng thành nước mắm. Tôi tự soi mình bằng 3 câu hỏi dưới đây, và tôi đưa bạn dùng luôn.
↗ Đang ngâm
- Trong thùng có cá có muối: hôm nay đưa cho 10 người đọc thì vẫn có người được lợi thật.
- Có người canh: hỏng ổ cứng đêm nay vẫn còn một bản ở chỗ khác.
- Biết được ruột còn nguyên hay đã bị sửa.
- Tuần nào cũng được đụng vào, dày thêm một ít.
- Nói được nó dành cho ai, gỡ giúp người ta chuyện gì.
= Đang mục
- Trong thùng mới có ý tưởng, chưa có thứ dùng được cho ai.
- Chỉ tồn tại đúng 1 bản, trên 1 cái máy.
- Không nhớ nổi bản nào là bản mới nhất.
- 3 tháng nay chưa mở ra lần nào.
- Hỏi nó dành cho ai thì câu trả lời vẫn chung chung như ngày đầu.
Dòng thứ hai của cả hai cột là dòng làm tôi lạnh người nhất, nên tôi nói kỹ hơn một chút.
Kafka trước khi mất dặn bạn mình đốt sạch bản thảo. Người bạn ấy không đốt. Toàn bộ những gì thế giới đọc được của Kafka hôm nay tồn tại nhờ đúng một người, đúng một lần, quyết định không nghe lời.
Ngâm mà không có người canh thì không thành trầm. Thành tro.
Mà chỗ này thì dễ chứ không khó. Nếu cả bài này bạn chỉ làm được đúng một việc, tôi mong là việc đơn giản nhất: mở cái thư mục kia ra, chép nó sang một chỗ thứ hai. Một ổ cứng rời, một tài khoản lưu trữ trên mạng, gửi cho chính mình qua thư điện tử cũng được. Tốn của bạn 15 phút tối nay, và xong 15 phút đó thì thứ bạn đang làm bước hẳn sang cột bên trái.
Còn dòng thứ ba thì tôi lấy từ chỗ tôi phục nhất trên đời.
Bộ mộc bản Tripitaka Koreana ở Hàn Quốc, khắc từ năm 1237 tới 1248, hơn 81.000 tấm gỗ, tổng cộng 52.330.152 chữ Hán. Gần 800 năm trôi qua, và tới nay chưa ai tìm ra được một lỗi khắc nào trong đó.
Bạn thử nghĩ về những người ngồi khắc. Mười một năm cúi mặt xuống mặt gỗ. Từng chữ một, không được sai. Họ biết mình đang khắc cho ai không? Không. Họ chỉ biết chắc một điều: người đọc chỗ chữ này chưa sinh ra.
Bộ mộc bản ấy không chỉ được giữ. Nó được giữ đúng. Và đó là hai việc khác nhau.
Thứ Đang Nằm Trong Nhà Tôi
Bây giờ thì tôi phải trả lại câu tôi bỏ dở ở trên.
Mấy hôm nay trong nhà tôi có một thứ đang được khắc.
Tên nó là Đại Bản Nguyên. Bảy quyển. Tôi đo lại lúc chiều nay, không phải ước chừng: 82 chương đã khắc xong, 874.301 chữ, 639 điều luật nằm trong đó. Sáng nay con số còn thấp hơn nhiều. Ngày mai nó lại khác.
Ở trang ghi người khắc, không có chữ Master. Chỉ có mỗi cái tên trong giấy khai sinh: Nghiêm Xuân Hùng.
Cuối sách có một dãy 64 ký tự. Đó là dấu vân tay của toàn bộ ruột sách. Ngày nào đó mở ra, rút dấu lại rồi đem so: khớp thì ruột còn nguyên vẹn, lệch dù chỉ một chữ thì cả dãy đổi khác hoàn toàn. Đúng cái việc mấy ông thợ khắc mộc bản kia làm bằng mắt và bằng tay, cách đây 800 năm.
Nó không được đăng ở đâu cả. Không bán. Chưa ai ngoài nhà tôi đọc trọn một chương nào.
Và trên bìa có thêm một dòng nữa, dòng tôi đắn đo lâu nhất trước khi gõ xuống:
Mở khóa ngày 20 tháng 8, năm 2222.
196 năm nữa.
Tôi không có ý bắt chước ông Jacobs. Nhưng phải tới lúc gõ xong dòng ngày tháng ấy tôi mới thật sự hiểu buổi chiều hàn cửa của ông. Gõ xong tôi ngồi im khá lâu, vì con số đó nói ra một câu rất rõ mà tôi không cãi được: mọi người tôi thương, và cả tôi, sẽ không có ai còn ở đây vào ngày cánh cửa đó mở.
Đó cũng là câu trả lời cho chỗ ngượng tôi bỏ dở ở trên. Hóa ra tôi vừa làm đúng một việc như thế — mà mãi tới lúc làm xong tôi mới nhận ra mình đã làm.
Còn một chỗ ngượng nữa, và chỗ này thì thật hơn.
Hôm qua tôi mới phát hiện ra: cả bộ ấy đang chỉ có một bản duy nhất, nằm trên một cái ổ cứng. Đúng cái điều kiện thứ hai mà tôi vừa viết cho bạn ở trên — phải có người canh — thì chính tôi đang thiếu. Ổ đó hỏng đêm nay là mất trắng.
Nên cái bảng 2 cột kia không phải lý thuyết tôi nghĩ ra cho hay. Nó là thứ vừa mới bắt được lỗi của chính tôi, trước khi bắt được lỗi của ai khác.
Tôi kể chuyện cuốn sách không phải để mời bạn cái gì. Không giá, không ngày, không đường dẫn — chưa có gì để mời cả. Tôi kể vì cả bài này nói về những thứ nằm im, mà tôi thì đang giữ một thứ như thế trong nhà, và giấu đi thì thành không thật.
Còn cái thư mục trong máy bạn thì sao?
Tóm Lại
Bài này bắt đầu từ một người đang làm một thứ mà chưa ai nhìn thấy. Có thể đó là bạn, tối nay. Thứ tôi muốn để lại không phải lời an ủi, mà một cái thước khác — và một việc làm được ngay.
Mấy dòng tôi mong bạn mang về:
- ✅ Twain trả 100 năm để mua đúng một thứ: quyền được nói thật. Trước khi để dành cái gì, hãy biết mình đang mua thứ gì bằng chỗ thời gian đó.
- ✅ 73 năm của tập bản thảo kia là rất nhiều lần có người nhìn nó rồi nói "chưa". Giữ là việc làm đi làm lại, không phải bỏ đấy một lần rồi thôi.
- ✅ Cuốn sổ của Jung bán 195 đô, chữ đọc không được, vẫn lọt danh sách bán chạy. Chữ trong đó không đổi một nét từ năm 1930 — chỉ có 79 năm nằm trong két là đổi.
- ✅ Cá không muối thì 24 tháng sau chỉ còn một thùng phải đem đổ. Để lâu không làm ra thứ gì — nó chỉ nuôi lớn cái đã có sẵn trong thùng.
- ✅ Trong thùng của bạn cần đủ 3 thứ: có ruột thật · có người canh · có cách biết ruột còn nguyên. Thiếu cái nào thì tuần này lo cái đó.
- ✅ Việc gấp nhất và dễ nhất, làm được ngay tối nay, tốn 15 phút: chép cái thư mục đó sang một chỗ thứ hai.
- ✅ Cây dó bầu không có vết thương thì không có trầm. Quãng khó bạn đang đi không cản đường thành phẩm — ở loài cây ấy, nó chính là nguyên liệu.
Và nếu phải gói cả bài vào một câu ngắn nhất:
Thời gian không làm ra giá trị. Nó chỉ nuôi lớn thứ đã có sẵn trong thùng. Việc của bạn là bỏ đủ cá, đủ muối vào đó — rồi đậy lại, và để yên.
Chúc bạn khai ngộ
Master Xuân Hùng
P.s: Sống trong mục tiêu.
Từ mục tiêu, con đường sẽ hiện dần ra.