Lòng Biết Ơn

Có một thứ bạn giỏi tới mức nó đã thành phản xạ: nhìn đâu bạn cũng thấy cái còn thiếu. Doanh thu tháng này khá — nhưng lẽ ra phải hơn. Căn nhà này đẹp — nhưng giá mà có thêm. Đứa con ngoan — nhưng phải chi nó chịu khó thêm chút nữa. Chính con mắt ấy đã dựng nên cơ nghiệp của bạn: thấy chỗ hổng thì vá, thấy chỗ non thì làm cho tới. Nhưng đêm nay Hùng muốn nói khẽ với bạn một điều — cái con mắt đã làm nên bạn, cũng chính là con mắt đang lấy đi của bạn nhiều nhất.

Bởi con mắt quen soi cái thiếu, khi quay vào chính đời mình, nó không tắt đi được. Bạn ngồi giữa những thứ mà mấy năm trước bạn từng ao ước tới cháy lòng — cái công ty này, mái nhà này, người ngồi ăn cơm cùng bạn tối nay — mà gần như không còn nhìn thấy chúng nữa. Chúng không nhỏ đi. Chỉ là mắt bạn đã dời sang cái mốc kế tiếp mất rồi.

Bạn có để ý không: cái bạn đang có hôm nay, chính là “điều ước” của bạn ngày xưa. Cái đơn hàng đầu tiên bạn từng thức trắng cầu cho có. Đứa con bạn từng mong mỏi. Con số mà có thời bạn nằm mơ cũng chẳng dám. Bạn đã được. Nhưng khoảnh khắc được rồi, bạn quên bẵng mình từng khát khao nó tới nhường nào — và lập tức dán mắt vào cái tiếp theo. Cứ thế, bạn sống cả đời trong cảm giác thiếu, ngay giữa một cuộc đời thừa mứa những điều đáng lẽ phải làm bạn quỳ xuống mà cảm ơn.

Đêm nay, đúng 11 giờ, Hùng cầm trên tay bộ lịch năm nay Hùng làm — bộ lịch có hình ông Bụt ngồi trên mây, tay cầm phất trần, sau lưng là vầng hào quang, với bài thơ chúc Tết Bính Ngọ. Hùng lật tới tờ tháng 7. Và một dòng chữ do chính tay Hùng đặt vào đó bỗng giữ mắt Hùng lại: Biết Ơn Là Cánh Cửa Cho Mọi Phước Lành. Gratitude Opens The Door To All Blessings. Hùng làm ra nó. Vậy mà đêm nay, nó lại dạy ngược lại Hùng.

Hùng ngồi rất lâu với dòng chữ ấy. Và Hùng hiểu ra: lòng biết ơn là một cánh cửa, chứ không phải phần thưởng. Ta cứ tưởng phải có đủ rồi mới biết ơn được. Sự thật thì ngược lại — phải biết ơn, thì mới lần đầu nhìn thấy mình đang có đủ. Chừng nào còn đứng ngoài cửa mà đếm cái mình thiếu, thì thêm bao nhiêu cũng thấy chưa đủ, vì cái thùng không đáy đổ mấy cũng cạn.

Người đời nghe “biết ơn mở cửa phước lành” thì tưởng chuyện tâm linh mơ hồ. Với Hùng, đó là điều phải khắc cốt ghi tâm. Người biết ơn nhân viên thì giữ được người giỏi. Người biết ơn khách thì khách quay lại và dẫn thêm người tới. Người biết ơn vợ con thì tối về có một mái nhà thật, chứ không phải một chốn trọ sang trọng để ngủ. Còn kẻ lúc nào cũng thấy thiếu, thấy ai cũng nợ mình, thì của cải chất cao tới đâu, trong lòng vẫn là một người nghèo. Phước lành không chảy về bàn tay lúc nào cũng nắm chặt. Nó chảy về bàn tay dám xòe ra và nói: cảm ơn, tôi đã có đủ để bắt đầu cho đi.

Hùng nói điều này vì Hùng từng đứng ngoài cánh cửa đó rất lâu. Có những năm Hùng đạt được đúng thứ mình đặt ra, mà đêm về vẫn trống rỗng, vẫn lao vào cái mốc sau như thể dừng lại một nhịp là thua. Mãi sau Hùng mới thấm: vấn đề chưa bao giờ là mình chưa đủ thành công. Vấn đề là mình chưa từng dừng lại đủ lâu để biết ơn một lần cho tử tế. Ngày Hùng tập nói lời cảm ơn thật lòng — với người đã đi cùng, với những gì đã có — Hùng không giàu thêm ngay đêm đó, nhưng lần đầu Hùng thấy mình thôi không còn nghèo nữa.

Và “biết ơn” nghe thì đạo lý, chứ nó nhỏ và gần lắm, bạn ạ. Nó chẳng bắt bạn thôi phấn đấu, chẳng bắt bạn bằng lòng với ít đi. Nó chỉ xin bạn, mỗi ngày, dừng lại một nhịp — để gọi tên 3 điều bạn đang có mà lâu nay vẫn coi là hiển nhiên. Sáng nay bạn thức dậy còn thở, còn người thân bên cạnh, còn một công việc để mà lo. Có người tối qua đã không còn cơ hội ấy nữa. Chỉ cần bạn thật sự thấy được điều đó, một lần thôi, cái nhìn của bạn về cả cuộc đời mình sẽ khác.

Nếu đêm nay bạn muốn thử, chỉ một điều thật nhẹ: trước khi ngủ, nhắm mắt lại và gọi tên một người mà nếu thiếu họ, đời bạn hôm nay đã khác — rồi thầm cảm ơn họ một câu cho trọn. Có thể là người đang ngủ ở phòng bên. Có thể là người khách đầu tiên đã tin bạn khi bạn còn chẳng có gì trong tay. Có thể là chính bạn của 10 năm trước, kẻ đã không bỏ cuộc. Chỉ một lời cảm ơn thật lòng, trong im lặng. Rồi bạn sẽ hiểu cái điều Hùng đang cố nói đêm nay.

Câu Hùng vẫn sống theo, và vẫn gửi bạn ở cuối mỗi lá thư, nói đúng vào chỗ này: sống trong mục tiêu để có đường mà đi — nhưng lòng biết ơn mới là đôi mắt để thấy, dọc con đường ấy, mình đã được ban tặng nhiều đến nhường nào. Người cắm cúi về đích mà quên cảm ơn từng bước dưới chân, tới nơi rồi mới hay: tay đầy chiến lợi phẩm, mà trong lòng trống không.

Điều Hùng muốn gửi bạn giữa đêm nay, gói gọn trong một dòng:

Giờ Hùng xin hỏi bạn một câu, và mong bạn đừng vội trả lời:

Lần cuối cùng bạn dừng lại — không phải để đặt thêm một mục tiêu, mà chỉ để CẢM ƠN cho những gì mình đã có — là bao giờ? Nếu bạn phải nghĩ thật lâu mới nhớ ra, thì đó chính là lý do Hùng phải thức tới tận nửa đêm để viết cho bạn lá thư này.

Cánh cửa ấy chưa bao giờ khóa, bạn ạ. Nó vẫn ở đó, ngay trong tầm tay bạn, mỗi tối. Chỉ cần bạn chịu dừng lại một nhịp và nói lời cảm ơn cho thật lòng — cửa sẽ mở. Và phía sau nó, bạn sẽ ngạc nhiên khi thấy mình đã đứng giữa phước lành từ lâu lắm rồi, mà chỉ vì mải đi tìm cái còn thiếu nên chưa từng nhìn thấy.