Người Gọi Tên Giấc Mơ

Bạn đã bao giờ đau một chỗ mà không nói được là đau gì chưa? Người cứ mệt mệt, ngực cứ nằng nặng. Đêm nằm xuống, tắt đèn, biết rõ trong người có gì đó lệch — mà bắt chỉ ra nó là cái gì, bạn chịu.

Cái đau không tên ấy mới là cái đau hành người. Nó không quật ngã bạn ngay. Nó chỉ đứng sau lưng bạn cả ngày, rút của bạn một ít sức mỗi giờ, và đêm nào cũng về nằm cùng bạn.

Rồi một hôm bạn đi khám. Bác sĩ xem phim chụp, chỉ đúng một chỗ, nói đúng một câu: bệnh này, nằm ở đây, chữa được. Và lạ lắm — chưa uống viên thuốc nào, mà bước ra khỏi phòng khám bạn đã thấy nhẹ đi một nửa. Bệnh vẫn còn nguyên đó. Thứ vừa được cất khỏi vai bạn là cái khác: cái cảnh sống mấy tháng trời với một thứ không biết là gì.

Hùng vừa trải qua đúng chuyện đó, ngay trong xưởng làm việc của mình. Suốt 5 ngày, cái máy trên bàn nói một đằng, trang web ngoài kia nói một nẻo. Máy bảo việc chưa xong. Web bảo xong lâu rồi. Hùng hỏi thì mỗi nơi trả lời một kiểu, càng hỏi càng rối. Không hỏng hẳn để mà sửa, không chạy êm để mà yên tâm — cứ gờn gợn, đúng kiểu cơn đau chưa có tên.

Đêm nay Hùng cho rà lại tới tận gốc. Bản chẩn đoán trở về gói trong một câu: kho tri thức của Hùng đã tách làm 2 dòng từ lúc nào không hay — 2 anh em sinh đôi thất lạc, mỗi anh giữ một cuốn sổ, mà cùng xưng một cái tên.

Đọc tới dòng đó, Hùng buột miệng: “Tôi cảm thấy như thể đêm qua tôi mơ thấy.”

Đó chính là cảm giác bước ra khỏi phòng khám. Chưa sửa được gì hết — mà người nhẹ bẫng, như vừa tỉnh một giấc mơ dài.

Khoa học não bộ ngày nay đo được điều này hẳn hoi: khi một nỗi lo mơ hồ được gọi thành lời chính xác, vùng báo động trong não dịu xuống ngay tức khắc. Còn ông bà mình thì biết nó từ mấy trăm năm trước, và nói gọn hơn nhiều: nói ra được thì nhẹ cả người.

Thế còn cái cảm giác “như từng mơ thấy”? Nó cũng có lý do, và lý do này mới đẹp: vì sự thật ấy vốn nằm sẵn trong bạn từ lâu rồi. Bạn đã biết — biết ngầm, biết bằng da thịt, như người mẹ nghe tiếng con khóc là biết con đói hay con đau. Bạn chỉ chưa có chữ để gọi nó ra. Nên khi một người trao cho bạn đúng cái chữ đó, bạn không thấy mình đang nghe điều mới. Bạn thấy mình được nhận ra.

Và đến đây, Hùng muốn kể bạn nghe bí mật lớn nhất của nghề cầm bút bán hàng mà Hùng vẫn dạy học trò. Người viết giỏi thật ra làm đúng cái việc của ông bác sĩ kia: đọc ra cơn đau mà khách hàng đang sống cùng nhưng chưa gọi tên được, rồi nói trúng nó ra — trước cả khi khách kịp mở miệng. Khách đọc một trang thư mà giật mình “sao người này biết?” — từ giây đó, họ tin. Tin không cần thuyết phục. Bởi ai gọi đúng tên cái đau, người đó được trao quyền chữa.

Khách hàng của bạn cũng vậy. Đêm nay, họ cũng đang nằm xuống với một cái nặng không tên: buôn bán cứ chậm dần mà soi mãi chưa ra hở chỗ nào; cái nghề đang nuôi sống mình, vậy mà mỗi sáng thức dậy lại thấy chán thêm một chút — chán từ hôm nào, chính họ cũng không nhớ. Họ đã nghe bao nhiêu người quảng cáo hay, hứa hẹn giỏi. Nghe xong vẫn thấy trống, vì chưa ai nói đúng cái điều đang đè trong ngực họ. Họ thừa người nói hay. Họ chỉ thiếu một người nói trúng.

Mà đâu chỉ khách hàng. Người vợ ngồi ăn cơm với bạn tối nay cũng đang giữ một điều chưa gọi tên được. Đứa con của bạn cũng vậy. Và chính bạn cũng vậy.

Điều gì trong bạn đang nặng mà chưa có tên — và bạn định để nó không tên tới bao giờ?