Sống Trọn Vẹn

Tối nay, bạn ngồi ăn cơm với cả nhà. Con kể chuyện ở lớp — chuyện đứa bạn cùng bàn, chuyện cô giáo, một chuyện mà với nó là cả thế giới. Vợ hỏi bạn một câu. Bạn “ừ”, bạn gật, bạn cười một cái cho phải phép. Nhưng thú thật với Hùng đi: bạn không thật sự ở đó. Đầu bạn còn kẹt lại nơi bàn làm việc — cái tin khách chưa trả lời, cái đơn chưa chốt, cái khoản phải lo trước mùng mười. Người ngồi ở bàn ăn là bạn. Còn bạn, thì đang ở một nơi khác.

Và đây là điều Hùng sợ giùm bạn nhất. Con bạn sẽ không kể mãi đâu. Sẽ tới một ngày bạn ngẩng lên, thấy nó đã lớn, đã có thế giới riêng, đã thôi chạy tới khoe bạn chuyện ở lớp từ lâu lắm rồi. Cái bữa cơm tối nay — cái bữa bạn “có mặt cho xong” — bạn sẽ không được ăn lại một lần nào nữa. Nó trôi qua, lặng lẽ, ngay giữa lúc bạn đang bận sống ở một nơi khác.

Bạn có nhận ra không, bao nhiêu năm nay bạn sống bằng hai chữ “khi nào”. Khi nào xong dự án này, mình sẽ nghỉ. Khi nào công ty ổn, mình sẽ đưa cả nhà đi chơi cho đã. Khi nào bớt áp lực, mình sẽ về sớm, sẽ có mặt, sẽ sống chậm lại. Có lần bạn đưa cả nhà đi biển thật — rồi ngồi ở đó, tay vẫn ôm điện thoại, mắt vẫn dán vào cái nhóm công việc, trong khi con nghịch cát ngay trước mặt mà bạn chẳng nhớ nổi nó cười ra sao. Bạn đã ở đó. Mà bạn vẫn không có mặt.

Cái “khi nào” ấy, bạn để ý mà xem, nó cứ lùi ra xa mãi. Xong dự án này thì có dự án khác. Ổn hơn rồi thì lại có nỗi lo mới. “Sau này” là lời hứa bạn tự nói với mình suốt mười mấy năm — và nó chưa một lần chịu thành hiện tại. Bạn đang để dành đời mình. Để dành nụ cười cho lúc xong việc. Để dành nghỉ ngơi cho lúc ổn hơn. Để dành cả việc thật sự sống cho một phiên bản-tương-lai của bạn mà năm nào cũng lùi thêm một bước.

Xin nghe Hùng nói điều này thật khẽ, giữa đêm nay. Cái ngày hôm nay — dù bạn có sống nó hay không — nửa đêm rồi nó cũng xóa sạch. Thời gian chẳng giữ giùm bạn cái ngày bạn không dám sống, cũng chẳng cộng dồn cho bạn phần bạn để dành. Cái bữa cơm bạn ngồi cho xong, cái buổi chiều con nghịch cát mà bạn nhìn màn hình — không ai hoàn lại cho bạn. Chúng mất đi y hệt những ngày bạn sống trọn. Cho nên dè sẻn với chính đời mình, hóa ra, là cách chắc chắn nhất để một hôm ngoảnh lại, thấy mình đã đi hết một đời mà chưa thật sự sống trọn ngày nào.

Hùng thấm điều này vì Hùng cũng từng ôm chữ “khi nào” ấy rất lâu. Có những năm Hùng cắm đầu dựng cho xong thứ này thứ kia, tự nhủ khi nào ổn sẽ sống chậm lại — rồi nhận ra “khi nào ổn” chẳng bao giờ tới, hễ yên chỗ này là lo chỗ khác. Đến một đêm ngồi một mình, Hùng mới hiểu ra: thứ duy nhất thật trong tay mình, chưa bao giờ là cái ngày mai kia, mà là cái đêm nay mình chịu có mặt cho trọn. Từ hôm đó Hùng sống khác. Không phải cày nhiều hơn — mà là ở đâu thì thật sự ở đó.

Bởi “sống trọn vẹn” nghe thì lớn lao, chứ nó nhỏ và gần lắm, bạn ạ. Nó chẳng bắt bạn bỏ việc, chẳng bắt bạn phải thảnh thơi mới được sống. Nó chỉ xin bạn một điều: đang ở đâu, hãy thật sự ở đó. Lúc làm thì làm cho cạn sức. Lúc ngồi với con thì để cái đơn hàng lại ngoài cửa, ở với nó cho trọn mười lăm phút. Lúc ăn thì nếm được vị của bữa cơm nhà mình. Có mặt — chỉ vậy thôi. Đời bạn sẽ không dài thêm một ngày nào, nhưng nó sâu hơn gấp bội, khi bạn thật sự có ở trong nó.

Nếu đêm nay bạn muốn thử, chỉ một điều thôi, thật nhẹ: ngày mai khi ngồi vào bàn ăn, để cái điện thoại ở phòng khác. Mười lăm phút. Nhìn vào mắt con khi nó kể chuyện, hỏi lại nó một câu cho tới nơi. Hỏi vợ bạn hôm nay thế nào — và ở lại nghe hết câu trả lời. Chỉ một bữa cơm có mặt trọn vẹn. Rồi bạn sẽ tự hiểu ra cái điều Hùng đang cố nói đêm nay.

Câu Hùng vẫn sống theo, và vẫn gửi bạn ở cuối mỗi lá thư, nói đúng vào chỗ này: sống trong mục tiêu — mục tiêu cho bạn hướng đi, còn sống trọn vẹn từng khoảnh khắc cho bạn cách đi trên con đường đó. Người chỉ lo cắm cúi về đích mà quên sống dọc đường, tới nơi rồi mới hay mình đã bỏ lỡ cả cuộc đời để đổi lấy một cái đích. Đừng như vậy, bạn nhé.

Điều Hùng muốn gửi bạn giữa đêm nay, gói gọn trong một dòng:

Giờ Hùng xin hỏi bạn một câu, và mong bạn đừng vội trả lời:

Lần cuối cùng bạn thật sự CÓ MẶT — không phải ngồi đó cho có, mà thật sự ở đó, trọn vẹn, với người ngay trước mặt bạn — là bao giờ? Nếu bạn phải nghĩ lâu mới nhớ ra, thì đó chính là lý do Hùng phải thức để viết cho bạn đêm nay.

Con bạn vẫn đang chờ kể cho bạn nghe chuyện ở lớp. Người bạn đời vẫn đang chờ bạn hỏi lại một câu. Bữa cơm ngày mai vẫn còn đó, chưa mất. Đừng để dành nó cho “một ngày nào đó” nữa. Ngày mai — hãy có mặt. Trọn vẹn. Chỉ một bữa thôi, để bắt đầu.